عدم پذیرش مدیریت ساختمان برای یک مالک تخلف به حساب نمیآید و قانون تملک آپارتمانها کسی را مجبور نمیکند شخصا مدیر ساختمان شود. مشکل وقتی شروع میشود که همه مالکان همین تصمیم را بگیرند. ساختمانی که بیش از سه مالک دارد باید مدیر یا هیاتمدیره داشته باشد و اگر این جای خالی پر نشود، پرداخت قبضها، قرارداد آسانسور و پیگیری بدهی شارژ روی زمین میماند. شاید شما همان کسی هستید که در مجمع انتخاب شده و وقتش را ندارد، یا ساکنی که میبیند هیچ همسایهای داوطلب نمیشود. در این مطلب میخوانید پذیرش مدیریت از نظر قانون چه وضعی دارد، ساختمان بیمدیر با چه پیامدهایی روبهرو میشود، چهار راه عملی برای حل این مشکل کداماند و صورتجلسه عدم پذیرش را چطور بنویسید.
آیا پذیرش مدیریت ساختمان اجباری است؟
نه، پذیرش مدیریت ساختمان برای هیچ مالک یا ساکنی اجباری نیست. در قانون تملک آپارتمانها و آییننامه اجرایی آن، تکلیف انتخاب مدیر بر عهده مجمع عمومی مالکان گذاشته شده است، نه بر عهده یک فرد مشخص. پس اگر مجمع شما را انتخاب کند و نخواهید بپذیرید، کافی است همانجا اعلام کنید تا در صورتجلسه ثبت شود.
مدیر ساختمان در واقع نماینده مالکان است و نمایندگی بدون رضایت خود فرد معنایی ندارد. به همین دلیل در قانون جریمهای برای قبول نکردن مدیریت ساختمان پیشبینی نشده است. آییننامه هم اجازه میدهد مدیر از میان مالکان یا از بیرون آنها انتخاب شود؛ یعنی اگر هیچ مالکی داوطلب نبود، راه بسته نیست.
آنچه اجباری است، داشتن مدیر برای ساختمان است، نه مدیر شدن یک شخص خاص. در ساختمانی که بیش از سه مالک دارد، مجمع باید مدیر یا هیاتمدیره انتخاب کند. پس عدم پذیرش مدیریت ساختمان از طرف یک نفر مشکلی ایجاد نمیکند، اما اگر همه کنار بکشند، ساختمان عملا بیسرپرست میماند. پیش از هر تصمیم، بد نیست مسئولیت مدیر ساختمان در قبال ساکنین را بخوانید تا بدانید کار مدیر دقیقا شامل چه چیزهایی است و چه بخشهایی را میشود تقسیم کرد.
اگر مجمع مدیر انتخاب نکند چه پیامدهایی دارد
ساختمان بدون مدیر در چند هفته اول شاید مشکلی نشان ندهد، اما با رسیدن اولین قبض مشترک یا اولین خرابی، نبود یک فرد پاسخگو خودش را نشان میدهد. مهمترین پیامدهای عدم پذیرش مدیریت ساختمان از طرف همه مالکان اینها هستند:
- قبضهای مشترک بیصاحب میمانند. قبض آب، برق مشاع و گاز موتورخانه کسی را ندارد که سهم واحدها را جمع کند و سر موعد بپردازد و احتمال قطع خدمات بالا میرود.
- قراردادها امضا نمیشوند. سرویس دورهای آسانسور، نظافت راهپله و تعمیر موتورخانه به کسی نیاز دارد که از طرف ساختمان با پیمانکار طرف شود.
- پیگیری بدهی شارژ متوقف میشود. سازوکار قانونی وصول بدهی شارژ از طریق مدیر ساختمان پیش میرود. وقتی مدیری نیست، کسی هم نیست که از طرف ساختمان اقدام کند.
- حسابوکتاب شفاف نمیماند. هر کس هزینهای را از جیب خودش میدهد و بعد معلوم نیست چه کسی از چه کسی طلب دارد.
- اختلاف همسایهها بیشتر میشود. تصمیمهای کوچک، مثل تعویض یک لامپ یا رنگ در ورودی، به بحث گروهی بیپایان تبدیل میشوند.
خلاصه اینکه ساختمان بیمدیر زودتر از آنچه فکر میکنید هزینهاش را نشان میدهد. از طرف دیگر، بیشتر کسانی که مدیریت را رد میکنند از حجم کار و حسابوکتاب نگراناند، نه از خود مسوولیت؛ پس اگر کار سبکتر شود، داوطلب هم پیدا میشود.
نسخه آزمایشی رایگان: مدیریت را با اپ سبک کنید
اگر نگرانی اصلی مالکان حسابوکتاب است، همسادهها شارژ را بر اساس فرمول محاسبه میکند، رسید پرداخت آنلاین را خودکار برای مدیر ثبت میکند و ساکنان در صورت فعال بودن دسترسی، بیلان را در پنل خودشان میبینند. نسخه آزمایشی همسادهها را رایگان امتحان کنید.

۴ گزینه عملی: مدیر نوبتی، مدیر حقوقبگیر، شرکت مدیریت ساختمان، هیاتمدیره چندنفره
وقتی عدم پذیرش مدیریت ساختمان به همه مالکان میرسد و کسی داوطلب نمیشود، باید شکل مدیریت را عوض کرد تا بار کار برای یک نفر سنگین نباشد. این چهار گزینه در ساختمانهای مختلف جواب دادهاند و هر کدام را میشود در مجمع به رای گذاشت.
مدیر نوبتی
در مدیریت چرخشی ساختمان، مسئولیت با توافق و پذیرش افراد بین مالکان جابهجا میشود. نوبتبندی بهتنهایی کسی را مجبور به پذیرش مدیریت نمیکند. مدت مأموریت قانونی مدیر طبق ماده ۱۵ آییننامه دو سال است و مجمع میتواند آن را افزایش دهد؛ تغییر مدیر پیش از پایان دوره نیز باید با تصمیم و صورتجلسه معتبر انجام شود. ترتیب نوبتها را از همان اول در صورتجلسه بنویسید تا بعدا بحثی پیش نیاید. این گزینه برای ساختمانهای کوچک مناسب است و بزرگترین مزیتش این است که همه یک بار سختی کار را تجربه میکنند و با مدیر بعدی همدلی بیشتری دارند. شرط موفقیتش این است که سوابق مالی در یک جای مشترک ثبت شود تا با هر جابهجایی گم نشود.
مدیر حقوقبگیر
مجمع میتواند برای مدیر حقالزحمه ماهانه تعیین کند و این مبلغ را جزو هزینههای مشترک بیاورد. پولی که برای این کار پرداخت میشود، انگیزه یکی از مالکان یا حتی یکی از ساکنان مستاجر را برای پذیرش مدیریت بالا میبرد. مبلغ حقالزحمه مدیر، شرح وظایف و مدت همکاری را در صورتجلسه ثبت کنید تا انتظارها روشن باشد.
شرکت مدیریت ساختمان
در مجتمعهای بزرگتر میشود مدیریت را به یک شرکت یا فرد حرفهای بیرون از ساختمان سپرد. هزینه این گزینه بیشتر است، اما کار روزمره از دوش مالکان برداشته میشود. پیش از قرارداد، حدود اختیارات، نحوه گزارش مالی و شرایط فسخ را مکتوب کنید و نظارت مجمع را حذف نکنید.
هیاتمدیره چندنفره
بهجای یک مدیر، سه یا پنج نفر با رأی مجمع انتخاب میشوند؛ طبق ماده ۱۵ آییننامه، تعداد مدیران باید فرد باشد. سپس کارها بینشان تقسیم میشود؛ یکی امور مالی، یکی تعمیرات و پیمانکاران، یکی ارتباط با ساکنان. وقتی هر نفر فقط بخشی از کار را بر عهده دارد، پذیرفتنش هم راحتتر است. برای پرداختهای بزرگ هم میتوانید امضای دو نفر را لازم بدانید تا اعتماد ساکنان بیشتر شود.
برای اینکه مقایسه این چهار گزینه در جلسهای که موضوعش عدم پذیرش مدیریت ساختمان است سادهتر شود، خلاصهشان را در جدول زیر آوردهایم. میتوانید همین جدول را چاپ کنید و کنار دستور جلسه بگذارید.
مقایسه ۴ گزینه جایگزین وقتی کسی مدیریت ساختمان را نمیپذیرد
| گزینه | مناسب برای | هزینه برای ساختمان | نکته کلیدی |
|---|---|---|---|
| مدیر نوبتی | ساختمانهای کوچک | بدون هزینه اضافه | ترتیب نوبتها در صورتجلسه ثبت شود |
| مدیر حقوقبگیر | ساختمانهای متوسط | حقالزحمه ماهانه | شرح وظایف و مبلغ مکتوب شود |
| شرکت مدیریت | مجتمعهای بزرگ | بیشترین هزینه | نظارت مجمع حفظ شود |
| هیاتمدیره چندنفره | ساختمانهای متوسط و بزرگ | بدون هزینه یا کم | تقسیم کار روشن باشد |
نمونه متن صورتجلسه برای ثبت عدم پذیرش مدیریت ساختمان
صورتجلسه بهترین سند برای ثبت عدم پذیرش مدیریت ساختمان است، چون هم نشان میدهد مجمع برگزار شده و هم تکلیف ادامه کار را روشن میکند. متن زیر را کپی کنید و جاهای خالی را پر کنید. پیش از ثبت مصوبات، رسمیت جلسه و نصاب قانونی حضور و رأیگیری را بررسی کنید؛ صرف امضای چند نفر جایگزین این شرایط نیست:
صورتجلسه مجمع عمومی مالکان ساختمان ………… به نشانی …………
در تاریخ ……… ساعت ……… جلسه مجمع عمومی مالکان با حضور …… نفر از مالکان (اسامی در فهرست پیوست) در محل ……… تشکیل شد.
دستور جلسه: انتخاب مدیر ساختمان
۱. آقای/خانم ……… مالک واحد …… که از طرف حاضران برای مدیریت پیشنهاد شده بود، اعلام کرد به دلیل ……… قادر به پذیرش مدیریت نیست و عدم پذیرش ایشان در این صورتجلسه ثبت شد.
۲. پس از گفتوگو، حاضران تصمیم گرفتند مدیریت ساختمان به روش ……… (مدیر نوبتی / مدیر حقوقبگیر / شرکت مدیریت / هیاتمدیره) اداره شود.
۳. آقای/خانم ……… با پذیرش مسئولیت، از تاریخ ……… برای مدت قانونی دو سال (یا مدت بیشتر مصوب مجمع) به عنوان مدیر/اعضای هیاتمدیره انتخاب شد و حقالزحمه ماهانه ……… (در صورت وجود) تعیین شد.
۴. ترتیب نوبتها / تقسیم وظایف به این شرح است: ………
امضای حاضران:
………
اگر در جلسه هیچ تصمیمی گرفته نشد، همین موضوع را هم بنویسید و تاریخ جلسه بعدی را در صورتجلسه بیاورید. اگر مدیر فعلی ساختمان قصد کنار رفتن دارد، روند کار فرق میکند و بهتر است مطلب استعفای مدیر ساختمان را هم ببینید.

چطور مدیریت را برای داوطلبان سبکتر کنیم (ابزار دیجیتال)
بیشتر مالکان مدیریت را رد میکنند چون تصور میکنند باید هر ماه با ماشینحساب، دفتر و پیامهای پراکنده سهم شارژ را حساب کنند و دنبال بدهکارها بدوند. اگر این تصویر عوض شود، پیدا کردن داوطلب هم آسانتر میشود و عدم پذیرش مدیریت ساختمان کمتر پیش میآید.
یک نرمافزار مدیریت ساختمان مثل همسادهها بخش زیادی از این کار تکراری را برمیدارد:
- شارژ هر واحد بر اساس فرمولی که مجمع تصویب کرده محاسبه میشود.
- ساکنان شارژ را آنلاین میپردازند و رسید پرداخت خودکار برای مدیر ثبت میشود.
- برای واحدهای بدهکار پیامک فاکتور بدهی ارسال میشود. امکان ثبت جریمه نیز وجود دارد؛ اعتبار حقوقی و شرایط اعمال آن باید جداگانه بررسی شود و وجود این قابلیت بهتنهایی مجوز جریمه نیست.
- هر ساکن صورتحساب خود و، با دسترسی تعیینشده توسط مدیر، بیلان ساختمان را در پنل خودش میبیند و سوالهای تکراری کمتر میشود.
- تابلو اعلانات و نظرسنجی برای اطلاعرسانی و تصمیمهای کوچک به کار میآید.
شروع کار هم سخت نیست. همسادهها نسخه وب بدون نصب و اپ اندروید دارد، فهرست واحدها را میشود با فایل اکسل وارد کرد و تیم پشتیبانی در ورود اطلاعات ساختمان کمک میکند. وقتی مدیر بعدی ببیند همه سوابق در یک جا ثبت شده، پذیرفتن مدیریت برایش ترسناک نیست.
جمعبندی
عدم پذیرش مدیریت ساختمان حق هر مالک است و قانون کسی را به مدیر شدن وادار نمیکند، اما ساختمانی که بیش از سه مالک دارد بدون مدیر نمیتواند قبضها را بپردازد، قراردادها را امضا کند یا بدهی شارژ را پیگیری کند. راهحل این است که شکل مدیریت را عوض کنید: نوبتی، حقوقبگیر، شرکت مدیریت یا هیاتمدیره چندنفره. هر تصمیمی که گرفتید، در صورتجلسه بنویسید و امضا بگیرید. اگر میخواهید کار مدیر جدید از روز اول سبک باشد، نسخه آزمایشی رایگان همسادهها را امتحان کنید یا برای مشاوره رایگان با تیم همسادهها تماس بگیرید.
سوالات متداول
اگر مالک مدیریت را قبول نکند جریمه میشود؟
در قانون تملک آپارتمانها و آییننامه اجرایی آن جریمهای برای مالکی که مدیریت را نمیپذیرد پیشبینی نشده است. مالک فقط باید سهم خود از هزینههای مشترک را بپردازد و مدیر شدن تکلیف شخصی او نیست.
مستاجر میتواند مدیر ساختمان شود؟
بله. آییننامه اجازه میدهد مجمع مدیر را از میان مالکان یا از بیرون آنها انتخاب کند، پس مستاجر هم با رای مجمع میتواند مدیر شود. بهتر است مدت مدیریت و اختیارات او در صورتجلسه روشن نوشته شود.
ساختمان بدون مدیر چطور هزینهها را پرداخت کند؟
در کوتاهمدت، یعنی تا وقتی عدم پذیرش مدیریت ساختمان ادامه دارد، مالکان میتوانند با توافق یک نفر را موقت برای جمع کردن و پرداخت قبضها تعیین کنند و همه پرداختها را با رسید ثبت کنند. راه پایدار این است که مجمع هرچه زودتر مدیر یا هیاتمدیره انتخاب کند.











